• NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS!
    Serdecznie witamy wszystkich Gości naszej wizytówki.

    Parafia
    pw. Św. Mikołaja Biskupa
    w Zgórsku

    • Msze św. porządek zwykły

      codziennie - 6:30 czwartek,
      piątek - 18:00 (zima o 17:00)

    • Msze św. porządek świąteczny

      7:00, 9:00, 10:00
      kaplica w Partyni, 11:00 i 16:00
      W okresie zimowym 6:30, 8:00, 9:30, 11:30 i 15:00
      w Partyni o godz. 10:30

    • Odpust parafialny

      w Zgórsku: w niedzielę najbliższą 6 grudnia - ku czci św. Mikołaja;
      w niedzielę najbliższą 12 września - ku czci Najświętszego Imienia Maryi
      w Partyni: w I niedzielę lipca - ku czci bł. Marii Teresy Ledóchowskiej

  • Image
  • Terytorium parafii:

    Zgórsko, Grzybów, Izbiska, Jamy Małe, Partynia, Piątkowiec (część), Pień, Podborze.

    Historia kościoła

    Parafię w Zgórsku uposażył w 1582 Mikołaj Mielecki herbu Gryf. Została ona erygowana 9 maja 1583 roku przez oficjała krakowskiego Stanisława Manieckiego. Pierwszym proboszczem był Łukasz z Rogoźna. Pierwszy kościół pod wezwaniem Św. Mikołaja Biskupa został ufundowany przez Hetmana Wielkiego Koronnego Mikołaja Mieleckiego w roku 1561. Jego konsekracji dokonał w 1595 bp krakowski kard. Jerzy Radziwiłł. Rektorem kościoła był wtedy ks. Adam Gulczewius z Mielżyna /diec.gnieźnieńska/. Pierwszy kościół był drewniany, bogato uposażony. Według wizytacji z 1721 roku w kościele było pięć ołtarzy. Na ołtarzu większym znajdowała się figura św. Mikołaja - biskupa, rzeźbiona w drewnie, malowana. Pozostałe ołtarze to: św. Anny, św. Małgorzaty, św. Krzyża i św. Antoniego. W kościele były dwa złocone konfesjonały na murowanej podstawie. Podłoga była cześciowo z desek, cześciowo z kamieni. Na chórze znajdowały się organy z ośmioma głosami. W chórze znajdowała się murowana kaplica, w której był obraz i ołtarz Matki Bożej Rózańcowej. Dach kościoła wykonany był z drewnianych gontów, a na nim wieżyczka z sygnaturką.

    Obecny kościół został zbudowany z drzewa modrzewiowego w 1781 roku z fundacji Michała Ossolińskiego. Jest to kościół późnobarokowy, drewniany, konstrukcji zrębowej, szalowany, kryty blachą, trzynawowy z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przy którym od północy (od końca XIX w.) znajduje się przybudówka zakrystyjna. Przy korpusie nawowym od południa i zachodu znajdują się dwie niewielkie kruchty. Od strony półncnej niekomunikująca się z wnętrzem przeszklona przybudówka z ołtarzem. Wnętrze korpusu nawowego podzielone jest słupami o charakterze kolumn z rzeźbionymi barokowymi kapitelami. Dachy siodłowe. Nad nawą znajduje się barokowa wieżyczka na sygnaturkę z latarnią.

    Pod koniec II wojny światowej tutejszy kościół został przez wojska sowieckie zamieniony (przez pół roku) na wojskową kuźnię, ale mimo, że drewniany - nie spłonął.

    Trud odbudowy po wojnie podjął proboszcz ks. Kazimierz Dziurzycki a następnie od roku 1947 do 1980 ks. Bronisław Pałys. Kolejne lata to czas stopniowych remontów. Cały kościół, jego wnętrze w latach 90-tych ubiegłego wieku zostało odnowione. Odnowiono polichromię ścian, wszystkie ołtarze oraz położono nową marmurową posadzkę. Pomalowano również elewację kościoła i odnowiono ogrodzenie. Większość prac konserwatorskich w tutejszym kościele wykonywała pracownia Andrzeja Kazberuka. Nad pracami czuwał ówczesny proboszcz - ksiądz Stanisław Niemiec.

    Wystrój kościoła parafialnego

    W prezbiterium kościoła jest płaski strop, ze skośnymi płaszczyznami po bokach. W nawie głównej pozorne sklepienie zwierciadlane; w bocznych - stropy płaskie ukośne. Na sklepieniu malowidła przedstawiające scenę Narodzenia Pana Jezusa, a nad prezbiterium scena Zmartwychwstania. Prezbiterium od nawy głównej oddziela tęcza, w której znajduje się krucyfiks barokowy z II poł. XVII wieku.

    Polichromia wnętrza – figuralna i ornamentalna w tradycji późnobarokowej, którą w 1873 roku namalował Puszczyński. Odnowiona w 1951 przez Puchałę. W nawach bocznych polichromia częściowo rekonstruowana w latach 1952-53 przez Ludwika Czajkowskiego i Alfreda Żmudę.

    Na lewej ścianie prezbiterium umieszczony jest monumentalny obraz przedstawiający wizytę Jana Sobieskiego w Zgórsku w 1665 roku na tle drewnianego kościoła. Namalowany został w 2001r. przez H. i A. Kazberuk.

    Z lewej stony na ścianie wmurowana została również tablica z 1883 roku, na pamiątkę 200-tnej rocznicy zwycięstwa Jana III Sobieskiego pod Wiedniem. Od tego momentu, w 2-gą niedzielę września, obchodzony jest w parafii odpust na wspomnienie Imienia Maryi. Na tablicy można przeczytać: „Na prośby Ojca Świętego i pokorne błagania rzymskiego cesarza Niemiec JAN III SOBIESKI z rycerstwem polskiem * pod oblężony dwa miesiące od Turków a od swoich Wiedeń przybywa * i po trzech dniach jako WÓDZ NACZELNY wojsk sprzymierzonych dnia 12 września 1683 * potęgę turecką niszczy * KRÓL POLSKI RATUJE NIEMCY I CHRZEŚCIJAŃSTWO. * Tablicę tę umieszczono w dwóchsetną rocznicę * 1883 *" Dookoła ramy umieszczony jest napis: „Był człowiek * posłany od Boga którego imię * było Jan * Veni, Vidi, Deus Vicit".

    Po lewej stronie prezbiterium od strony zakrystii znajdują się barokowe odrzwia z 1781 roku, drewniane profilowane i polichromowane, na których w kartuszu umieszczony jest herb fundatorów i patronów kościoła rodziny Ossolińskich: „Krzyż - Topór".

    Z lewej strony prezbiterium zamyka, pochodząca z II poł. XVIII w., barokowa drewniana ambona z balustradą. Na zaplecku ambony widnieje złocone Oko Opatrzności Bożej. Trybuna i baldachim utrzymane są w białej tonacji, ozdobione złoconą barokową ornamentyką. Na podniebieniu baldachimu umieszczona jest srebrna gołębica, symbol Ducha Świętego, a całość wieńczy figura Jezusa - Dobrego Pasterza.

    W centrum prezbiterium znajduje się marmurowy ołtarz „twarzą do ludu" a obok niego ambonka wg projektu A. Drwala, które wykonał T. Bieda.

    Po prawej stronie prezbiterium znajdują się dwukondygnacyjne stalle, wykonane w 2009 roku z czarnego dębu i stylizowane na barok. W centralnej części znajduje się miejsce dla przewodniczącego liturgii. Po obydwu stronach są miejsca dla koncelebransów. Zaplecek bogato zdobiony złoconymi barokowymi płaskorzeźbami z motywami roślinnymi i kwiatonami. W centrum znajduje się kartusz z krzyżem w otoczeniu główek aniołków. Drugą kondygnację stanowi figura Dzieciątka Jezus, przychodzącego do ludzi jako Żywe Słowo, flankowana dwoma ozdobnymi kwiatonami. Nad figurą baldachim, gdzie w podniebieniu srebrna gołębica - symbol Ducha Świętego, a całość wieńczy drewniany krzyż. Autorem stall jest pracownia A. Kazberuka.

    Z prawej strony prezbiterium zamyka, pochodząca z XVIII w., chrzcielnica z czarnego marmuru, ustawiona na kolistej podstawie w formie smukłego kielicha, nakrytego drewnianą złoconą pokrywą w kształcie korony, ze zwieńczeniem w formie krzyża.

    W 2011 roku nad chrzcielnicą została na nowo umieszczona odnowiona barokowa drewniana i bogato złocona figura głównego patrona parafii - św. Mikołaja Biskupa, w stroju pontyfikalnym z pastorałem. Figura pochodzi z II poł. XVIII w. Wcześniej umieszczona była w kruchcie południowej. Nad rzeźbą umieszczono baldachim, gdzie w podniebieniu znajduje się Duch Święty, a w zwieńczeniu - figura św. Jana Chrzciciela. Wraz z powrotem odnowionej figury św. Mikołaja odświeżone również zostało nabożeństwo do tego Świętego, którego kult, jak podają historyczne źródła, od niepamiętnych lat istniał się w tutejszym kościele. 6 grudnia lub w niedzielę po tym dniu obchodzony jest odpust ku czci tego Świętego, a w każdy czwartek odmawiane są: litania i modlitwy do św. Mikołaja.

    W prawej nawie nad wejściem do południowej kruchty znajduje się odnowiony w 1999 roku drewniany barokowy krucyfiks, polichromowany i złocony, z I poł. XVIII w. o wysokości 1,5 m. Pod nim są zabytkowe stacje Drogi Krzyżowej z XVIII w.

    W bocznych nawach znajdują się dwa konfesjonały z czarnego dębu, wykonane w 2008 roku przez A. Kazberuka, stylizowane na barok. Bogato zdobione płaskorzeźbami z motywami roślinnymi oraz kwiatonami, zwieńczone krzyżem w otoczeniu dwóch aniołków.

    Chór muzyczny został zbudowany w 1781 roku, jest profilowany barokowo do wnętrza kościoła, podtrzymywany czterema filarami - drewnianymi słupami. Na balkonie polichromia przedstawiająca ornamenty roślinne, instrumenty muzyczne oraz ozdobne kartusze i rozety. Prospekt organowy – w stylu rokoko z II poł. XVIII w. Instrument 12 głosowy z prospektem z drewna, skrzynia organowa polichromowana, ozdobiona ornamentami złoconymi, i zwieńczona kwiatonami. Organy przebudowane oraz powiększone w latach 2004 - 2006 przez Firmę ANDRZEJ RAGAN i poświęcone w roku 2006.

    W południowej kruchcie znajduje się obraz olejny malowany na płótnie: Ukrzyżowanie Jezusa, a obok krzyża stoją Maryja i św. Maria Magdalena. Obok - w 1911 roku umieszczono kamienną tablicę, upamiętniająca wieloletniego proboszcza ks. Sebastiana Zapałę (1811-1893).

    W kruchcie tej umieszczono również okrągłą mosiężną płaskorzeźbę, którą Diecezja Tarnowska przygotowała w 2000 roku na Wielki Jubileusz Chrześcijaństwa. Pod nią miedziana kropielnica z 1901 roku.

    W prezbiterium znajduje się barokowy ołtarz główny pochodzący z II poł. XVIII w. wysoki na 7 i szeroki na 5 metrów, z bramkami. Po obu stronach ołtarza, na ścianach, znajdują się tablice z wotami. W antepedium (podstawie ołtarza) umieszczono polichromowaną płaskorzeźbę przedstawiającą Ostatnią Wieczerzę. Nastawa ołtarzowa prezentuje typ dwukondygnacjowy, jednoosiowy z niszą w partii centralnej, mieszczącą słynący łaskami obraz Matki Bożej Zgórskiej. Niszę flankują pilastry oraz złocone kolumny, obok których usytuowane są rzeźby dwóch Ojców Kościoła: św. Augustyna (którego symbolizuje płonące serce i księga) i św. Ambrożego (z symbolem otwartej Księgi).

    W górnej części umieszczono barokowy obraz w pozłacanych ramach, przedstawiający portret św. Andrzeja Boboli, a dookoła obrazu aniołki. W zwieńczeniu znajduje się promienista gloria z Okiem Opatrzności Bożej. W ołtarzu znajduje się również stylizowane na barokowe złocone tabernakulum z obrotowym tronem wystawieniowym, zwieńczone elementem dekoracyjnym. Flankowane jest małymi pilastrami i złoconymi kolumnami, obok których znajdują się figury dwóch aniołków z kadzielnicą i łódką. Nad tabernakulum, w nastawie, umieszczona jest barokowa polichromowana i złocona pasyjka ołtarzowa z XVIII w.Po lewej stronie w prezbiterium umieszczono kopię łaskami słynącego obrazu Jezusa Miłosiernego.

    Ołtarze w nawach bocznych

    W II połowie XVIII wieku powstał ołtarz Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, umieszczony z lewej strony wejścia do prezbiterium. Prezentuje typ dwukondygnacjowy, jednoosiowy z niszą w partii centralnej imitującą grotę, mieszczącą figurę Marki Bożej z Lourdes. Niszę flankują pilastry oraz złocone kolumny, obok których usytuowane są figury aniołów. Na drewnianym tabernakulum umieszczona jest drewniana polichromowana i złocona barokowa pasyjka z II poł. XVIII w. Drugą kondygnację tego ołtarza stanowi późnobarokowy obraz olejny na płótnie przedstawiający św. Jana Nepoumucena ujęty w pozłacane ramy z XVIII w. o wymiarach 0,8x0,4 m. oraz małe figury dwóch aniołków. W zwieńczeniu znajduje się promienista gloria z monogramem "MARYJA". Całość ołtarza utrzymana jest w kolorystyce biało-niebieskiej.

    W II połowie XVIII w. powstał ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa, umieszczony z prawej strony wejścia do prezbiterium. Prezentuje typ dwukondygnacjowy, jednoosiowy z niszą w partii centralnej, mieszczącą figurę Najświętszego Serca Pana Jezusa. Niszę flankują złocone kolumny oraz pilastry, obok których usytuowane są figury aniołów. Na drewnianym tabernakulum umieszczona drewniana polichromowana i złocona barokowa pasyjka z II poł. XVII Iw. Drugą kondygnację tego ołtarza stanowi późnobarokowy obraz przedstawiający św. Antoniego z XVIII w. o wymiarach 0,8x0,4m. ujęty w pozłacane ramy w otoczeniu białych lilii oraz małych figur dwóch aniołków. W zwieńczeniu promienista gloria z monogramem "IHS".

    Duchowym skarbem kościoła w Zgórsku jest łaskami słynący obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie tzw. Śnieżnej. Ma wymiary: 113 x 80 cm. Jest namalowany na płótnie farbami olejnymi. Według znawców sztuki należy do szkoły włoskiej i pochodzi z pierwszej połowy XVII wieku. Oblicze Bogarodzicy i Jej Syna, ręce i szaty są niezwykle żywe i świeże. Przedziwne piękno tkwi w oczach Matki Najświętszej. Są ciemne, niemal czarne, okolone czarnym łukiem brwi, patrzą w dal w świętej zadumie. Ręce obejmują Jezusa, a On - jak na tronie - spoczywa w Jej ramionach. Madonnę zdobi pąsowa suknia. Ciemno-błękitny welon, w powiewie falistym przechodzi w powłóczysty płaszcz błękitno-zielony. Ozdobą i wyróżnieniem Maryi na tym obrazie jest krzyż na czole i gwiazda na lewym ramieniu.

    Przepiękna jest również postać Dzieciątka Jezus, uśmiechająca się, budząca miłość i zaproszenie. Usta zamknięte, jakby za chwilę chciały coś powiedzieć. Siedzi w ramionach Matki, ale nie bezczynnie. Prawą ręką uniesioną w górę błogosławi światu, a lewą przyciska do serca Pismo Św., zdobione złotem. Od tej Bożej Dzieciny bije światło nie tylko z aureoli, ale wprost z szat Jego przelewa się na całą postać. Suknia jest lśniąco biała, o blasku różanej jutrzenki.

    Przy kościele w Zgórsku niemal razem z parafią powstało Bractwo Różańca Św., które miało specjalną kaplicę pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej i swojego kapelana. W tej to własnie kaplicy umieszczony był obraz Matki Boskiej Śnieżnej, który do dziś czczony jest w tutejszym kościele. Poprzedni długoletni Proboszcz Ksiądz Bronisław Pałys (+1980) utrzymywał, że obraz Matki Boskiej Zgórskiej jest kopią obrazu Matki Boskiej Śnieżnej z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore, który miał przywieźć do Zgórska któryś z mieszkających tutaj Ossolińskich. Wydaje się, że najprawdopodobniej przywieźli go pierwsi duszpasterze ks. Adam i ks. Maciej Gulczewiusowie, którzy przybyli tu z Wielkopolski.

    Publikacja „Sztuka Sakralna w Polsce - Malarstwo" zamieszcza reprodukcje obrazów Matki Boskiej z Dzieciątkiem z kościoła św. Małgorzaty z Gostynia z roku 1644 i z kościoła św. Józefa w Kicinie z roku 1650. Oba te płótna mają wiele wspólnych cech z obrazem Matki Bożej Zgórskiej.

    Istnienie tego obrazu stwierdza jasno dokument z wizytacji dekanalnej w parafii Zgórsko z roku 1782. Wymienia on kościół nowo zbudowany z roku 1781, kaplicę murowaną Różańca św. „in cornu Evangelii" oraz w ołtarzu „imago gratiosa NMP" czyli cudowny obraz Matki Boskiej w Zgórsku. W roku 1803 w zaborze austriackim dokonano kasacji dóbr kościelnych na rzecz Funduszu Religijnego. Fundacja Różańca św. została mimo oporu wiernych zlikwidowana w roku 1837. W tym czasie obraz Matki Boskiej zaginął. Odnaleziony został dopiero w roku 1894 podczas zmiany dotychczasowego pokrycia kościoła z gontów na blachę ocynkowaną. Przy porządkowaniu strychu kościelnego i usuwaniu zeń gontów znaleziono zawiniątko, w którym rozpoznano obraz Matki Boskiej z dawnej kaplicy różańcowej. Wtedy zamieniono go na feretron. Mocno nadwątlony podczas przechowywania na strychu, a następnie narażony na niekorzystne warunki atmosferyczne jako feretron, był bliski zupełnego zniszczenia. Uratował go ks. proboszcz Wojciech Zabawiński (+ 1929), który przekazał obraz do renowacji Kazimierzowi Pochwalskiemu - artyście malarzowi, uczniowi samego mistrza Jana Matejki.

    W każdą drugą niedzielę miesiąca odprawiana jest specjalna Nowenna do Matki Bożej, gdzie gromadzą się ludzie, również z okolicznych miejscowości, prosząc i dziękując za różnorakie otrzymane łaski. Nowenna ta w czasach komunistycznych szczególnie nabrała charakteru patriotycznego, gdyż była połączona z Nabożeństwem za Ojczyznę. Szczególnie po śmierci bł ks. Jerzego Popiełuszki wierni wytrwale modlili się tutaj o wolność, prosząc jednocześnie o wyniesienie tego Męczennika na ołtarze.

  • Duszpasterze

    • ks. Wiesław Nowak

      proboszcz
      data święceń 1993-05-29
      w parafii od 2016-08-14

    • Ks. Mariusz Florek

      wikariusz
      data święceń 2003-05-24
      w parafii od 2016-08-28

    • Ks. Stanisław Niemiec

      emeryt
      data święceń 1966-05-29
      w parafii od 1973-01-01

  • Grupy religijne w parafii

    • Caritas i Szkolne Koła Caritas
      Dziewczęca Służba Maryjna
      Liturgiczna Służba Ołtarza
      Młodzieżowa Grupa Apostolska
      Nadzwyczajni Szafarze Komunii Świętej
      Odnowa w Duchu Świętym
      Rada Duszpasterska
      Róże Żywego Różańca
      Schola parafialna

  • Dane adresowe parafii

    39-308 Wadowice Górne, Zgórsko 61